T.C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI SAFRANBOLU TURİZM DANIŞMA BÜROSU

TARİHİ CAMİİLER

Tarihi ve mimari açıdan ilçede önemli değere sahip camiler; Ulu Cami, Eski Cami-Gazi Süleyman Paşa Cami, Köprülü Mehmet Paşa Cami, Kazdağlıoğlu Cami, Hidayetullah Cami, Taş Minare Cami, Dağdelen Cami, İzzet Mehmet Paşa Cami ve Lütfiye-Kaçak Camileridir.

Köprülü Mehmet Paşa Cami: Yöre halkının İstanbul ve Osmanlı Sarayı ile yakın ilişkileri olduğundan, Sadrazam olmadan önce Köprülü Mehmet Paşa bir dönem Safranbolu’da ikamete tabi tutulmuş, sonrasında bir cami yaptırmış ve bu cami 1661 yılında ibadete açılmıştır. Çarşıdan, büyük kemerli bir kapıdan avlusuna girilmektedir. Ayrıca Arasta’ya açılan bir diğer kapısı vardır. Camide, özellikle içeride, daha geç bir devrin ürünü olan kalem işleri, mahfil kısmı belirgin noktalardır. Köşe sütunlarıyla belirlenen boyalı mihrabı, ahşap geometrik motiflerle şekillenen minberiyle, bu yapıda yer yer çözüme ulaşmamış kısımlar bulunmaktadır. Cami tümüyle XVII. yüzyılın özelliklerini belirgin bir şekilde ortaya koymaktadır. Vakıflar Genel Müdürlüğü’nce 1970 ve 1990’lı yıllarda iki kez restore edilmiştir. Avlusunda şadırvan, güneş saati ile kütüphane ve muvakkithane olarak müştereken yapılmış bina bulunmaktadır.

İzzet Mehmet Paşa Cami: Padişah III. Selim zamanında ve 1794-1798 yılları arasında Sadrazamlığa yükselen Safranbolulu İzzet Mehmet Paşa da 1796 tarihinde Çarşı içinde bir cami yaptırmıştır. Bu cami İstanbul’daki Nuru Osmaniye Camisi’nin adeta küçük bir modelini oluşturur. Tamamen kesme taştan yapılmış olan cami, Fevkani Camiler grubu içinde düşünülebilecek özellikler taşır. 1902-1903-1990 ve 2008 yıllarında onarım gören caminin külliyesi içinde kütüphane, abdesthane, iki çeşme ve vakıf dükkanları yer alır. Cami ve avlusu altından geçen Akçasu deresi üzerine yapılan kemerler üzerine oturmaktadır. Anılan galeri şeklindeki tüneller görülmeye değer özelliktedir.

Eski Cami:Bu cami Bizanslılar devrinde yapılmış ve kentin Türkler tarafından fethine kadar da kilise olarak kullanılmıştır. Safranbolu’da kiliseden camiye çevrilen iki yapıdan biridir.Bu cami, Cami Kebir Mahallesi’ndedir. Moloz taştan harçla yapılmıştır. Kare planlı olup mihrabı, minberi, minaresi ve çatısı ahşaptır. Kadınlar mahfili yine ahşap direkler üzerine oturtulmuştur. Namaz kılınan bölümün yüz ölçümü 17,5 x 17,5 m’dir.

Ulu Cami (Aya Stefanos Klisesi): Safranbolu’nun Kıranköy semtinde Rumlardan kalan ve 1956 yılında camiye çevrilmiş bulunan eski kilise, kentin en önemli mimari eserlerinden biri olarak göze çarpmaktadır. Ulu Cami, kiliseden camiye çevrilmiş gerçek bir sanat eseri olup birçok tamirat geçirmiş olan yapı, 2014 yılı itibariyle de restorasyon çalışmaları sürdürülmektedir. Rumlar zamanında 1872 yılında kilise olarak yapılan bu yapının adı Aya Stefanos’dur.

Dağdelen Cami:  Bu cami, Çarşı meydanında, Safranbolu’nun ileri gelenlerinden adı “Kazdağlıoğlu” olarak da bilinen Mehmet Ağa tarafından yaptırılmıştır. Cami, bulunduğu meydana ismini vermiştir. Yapı, emsallerinden farklı olarak taş ve tuğladan yapılmıştır (Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı Safranbolu Turizm Danışma Bürosu, 2014). Giriş kapısı üzerindeki yazıtta da caminin 1778 tarihinde Borlu Ayanı, Hacı Halil Mahallesi'nden, Kazdağlıoğlu Mehmet Ağa tarafından yaptırıldığı belirtilmektedir. Taş ve tuğladan, tek kubbeli olarak yapılmış bu yapıda da tromplardan kasnağa, oradan kubbeye geçilmektedir